MỞ TÚI CÀN KHÔN ĐỌC TRUYỆN VĂN, TRUYỆN ĐỜI QUA MỘT THOÁNG XUÂN HƯƠNG

MỞ TÚI CÀN KHÔN ĐỌC TRUYỆN VĂN, TRUYỆN ĐỜI

QUA MỘT THOÁNG XUÂN HƯƠNG

Dòng thơ Hồ Xuân Hương mang tính hàn lâm, trào lộng, dân gian và đại
chúng. Thơ của bà phản ảnh trên nhiều hình diện, có ảnh hưởng lớn lao mọi giai
tầng xã hội.
Xuân Hương một nữ sĩ tài hoa, dũng cảm, đa đoan. Ngọn bút sắc bén của
Bà điểm huyệt tầng lớp mũ cao, áo dài, hạ thần dốt nát, nịnh thần, hợm mình
học làm sang.
Với mảnh đời trắc ẩn, bà chia sẻ, bênh vực và dành nhiều tình cảm nhất là
với phái đẹp.
Từ nhận thức trên, nhóm yêu thơ gồm các ông bà thuộc Chi hội thơ Đường
luật Từ Sơn – Bắc Ninh khởi sướng, tạo dựng sân chơi với tiêu chí “Tương
phùng thi uyển một thoáng Xuân Hương”, hình thành từ tháng 4 năm 2017.
Qua 3 năm, thi đàn phát hành 3 tập thơ “Một thoáng Xuân Hương” ra mắt
vào mùa xuân 2018 – 2020.
Thi tập “Một thoáng Xuân Hương” số 3 phản ảnh nhiều lĩnh vực, nhiều bài
có chất lượng tốt cả về cấu tứ và nghệ thuật biểu cảm.
Trong phạm vi bài viết này, được đề cập 3 chủ thể lớn.
* Một là: Dòng bút phê những biểu hiện trái chiều đạo lý sống.
Hồ Xuân Hương với đòn bút táo bạo, quyết liệt, đánh trúng. Người thơ
“Một thoáng Xuân Hương” mới châm vào vòng ngoài vết đen, dù chưa đủ sức
tan đi độc tố, nhưng cũng là lời cảnh tỉnh khối kẻ giật mình.
Ai đã một lần qua (Cổng làng L…) hiện lên nét cổ kính, rêu phong cũng
sững lại nghe thơ Hoài Ngọc Anh.
“Vua chúa quần thần đâu tránh khỏi/ Quan dân hào kiệt cũng chui qua”
Chua chát và nhói tận tâm can.
(Phận cái đuôi) của Nguyễn Văn Liêm châm vào kẻ hạ thần dốt nát, chỉ
biết ngúng nguẩy khoe khoang,
“ Tận tụy tối ngày che chỗ hiểm/ Nắng mưa hết tháng mặc người nuôi”.
Câu thơ rất thực mà buốt ruột phận đời nô dịch.
Với thời nay, không hiếm chuyện cần bàn.
(Suy ngẫm) của Nguyễn Bá Phú, soi vào tim đen sâu mọt lầu cao.
“Lỗ kín moi ra ngàn triệu tỷ / Khe sâu đút lọt tấn vàng chui”.
Thứ tiền, vàng hôi rình ấy, Việt Nga tìm ra căn nguyên.

2
“Hội chứng đen tâm vì máu loãng/ Lâm sàng hoa mắt bởi tiền gian”.
Thời hậu Xuân Hương, xuất hiện ca dao mới, ngậm ngùi làm sao.
Chu Đình An (nhớ thời) bao cấp xuất hiện nhiều tiêu cực, kìm hãm sự phát
triển.
“ Tứ chế tam ngân luồn cửa trước/ Nhất thân nhị thế rước phòng xanh”.
Thơ “Một thoáng Xuân Hương” còn loạt bài châm nọc vào thầy mo, thầy
cúng là kẻ xôi thịt, kẻ bù nhìn khác đâu hình nộm canh đồng dọa chuột chim.
Nhiều bài phê bình khá bén, nhiều kẻ tránh đấu khỏi sự chừng phạt thuyết
nhân quả. Đúng như Phạm Văn Tá đã lường hậu vận.
“Khen ai khéo vẽ tranh trào lộng / Cóc tía Đông Hồ đã quện vôi”.

* Hai là: Thơ viết về đời sống tình cảm.
Những chia sẻ, cảm thông tình cảnh thân phận liễu yếu đào tơ.
( Ánh nguyệt đêm khuya của Trương Minh Châu đồng cảm thân phận góa
phụ).
“Dở dang cùng cảnh thuyền không lái / Lỡ bước như nhau bến vắng đò”
(Anh về) của Ngô Văn Chín, là cuộc gặp gỡ sau chuỗi ngày xa cách
“Mộng đã ươm mầm duyên thắm đỏ/ Em đừng nhỏ lệ đắng hồn thơ”.
Câu thơ tình tứ, hạnh phúc dâng trào cơn khát mộng.
(Số phận đèo bòng) của Đỗ Thành Hưng là thân phận khách tầm xuân
“Dẫu có tình say giờ mắc hận/ Dù không nghĩa trọng nọ càng thương”.
Chuyện chăn gối, đời sống tình cảm lứa đôi, gây được hứng phấn người
đọc.
(Khát vọng con tim) của Lan Tùng Dương, cháy bỏng một mối tình.
“Dẫu cuộc si cuồng nghiêng đổ quán/ Dù cơn loạn thác ngả siêu đình”.
Đỗ Lại Kỷ nhắc nhở chàng kia (Chơi trống bỏi) đừng quá thái, khi mắt
quáng, chân chồn mà mắc họa.
“Chuồn chuồn có được bao cân mỡ/ Sớm muộn rồi nghe tiếng nổ đùng”.
Tạ Văn Độ nhắc cô nàng liệu mà kinh doanh cái gọi là (Vốn tự có).
“May gặp quan tham còn của đút/Rủi ro thằng tiện mất tiền bo”.
Vẫn chuyện làm ăn (đơn ký hợp đồng) từ ruộng 2 sào đất xéo ở bờ mông,
Tuyền Mai buông lời bỡn cợt.
“Nếu tía thằng cu mà chẳng động/ Tui đành hợp tác lẽ nào không”.
Thơ viết về phái đẹp đa sắc màu, mô tả nhiều góc cạnh

3

(Nợ duyên) của Nguyễn Sỹ Thanh.
“Vườn lan ảm đạm hờn môi thắm/ Ngõ huệ đìu hiu tủi má hồng”.
Món nợ khó đòi, má hồng bạc phận là vậy.
Tiêu chuẩn (Kén chồng) của Đinh Thị Mỹ Hạnh không cao xa lắm, mà cả
trăm thiện hạ đáp lời.
Nguyễn Thị Hồng Hạnh mai mối ai đó.
“Tuổi anh năm chục đầy cô ngóng/ Vàng mỗ mười cân đủ ả trông”.
Lê Như Ý (Nhắn gửi ).
“Đong đưa mây gió vừa thôi nhé/ Tiêu chí càng cao khó lấy chồng”.
Đó là điểm những vần thơ có tính đại diện, chia sẻ đời sống tình cảm chị
em chúng ta.
* Ba là: Thơ mô phỏng vật thể.
Chủ đề này được đa số tác giả quan tâm, trong thơ chứa nét hài dân gian.
Mọi thứ quanh ta, dưới ngọn bút người thơ “Một thoáng Xuân Hương” đều
chế tác thành thơ theo dòng trào lộng.
Mô phỏng (con trai trai) của Lê Hải Chinh.
“Hạt cát nuôi hoài nên sắc ngọc / Bọt đời luyện mãi hóa hồn châu”.
Sắc ngọc, hồn châu ấy là hình hài thiên bẩm, giá trị nhân sinh.
Nguyễn Du đã khẳng định: “Những cái gì thuộc về con người đều cao quý,
tả hình thể bên ngoài là biểu hiện đời sống tình cảm bên trong”.
Hàng trăm vật thể quanh ta, cảm nó, động vào nó đều phấn chấn. Phạm Thị
Én mô phỏng cái tạo hóa như một ( Nơi kỳ thú), cái tạo hóa ấy đẹp bởi sinh tình.
“Mũm mĩm đôi bờ thu khách đến/ Lờ mờ một bến thả hồn sang”.
Lê Thìn ví nó như chốn (Đào nguyên), vườn thượng uyển, quần tiên.
“Du dòng nước nhược càng xao xuyến/ Vãng cảnh bồng lai hết muộn phiền”.
Thời 4.0 vật chứng đưa vào thơ khá sinh động.
Nguyễn Trung Du đi rút tiền tại két số (KTM) ngắm cái khe hẹp mà đùn ra
cả đống tiền.
“Luồn khe thả gọn trông chờ ló/ Hở lỗ đưa vừa ngó vội bo”.
(Nàng Facebook) của Thân Văn Khẩn ẩn hiện trong máy cảm từ.
“Xa nhau một thoáng lòng nhung nhớ/ Gặp lại bồi hồi dạ muốn ngay”.
Biết bao địa danh đưa vào thơ, ai cũng muốn một lần đến đó thả mình
chiêm ngưỡng như: Cửa Lò, Đồ Sơn, Côn Sơn, Cắc Cớ, Đầm Đa.
Ghé qua (Khe Mọ) cùng Nguyễn Quốc Dũng quan sát.

4
“Thiên nhiên đẽo tạc kỳ công thế/ Để khách đa tình dạ ngẩn ngơ”.
Nhìn đâu tác giả cũng nảy ra thơ. Nào hoa súng, hoa hồng, nhài, huệ,
quỳnh, lan.
Ta lắng nghe lời khuyên của Lê Thị Bình Định:
“Quân tử thương hoa đừng bới nhụy/ Thi nhân đắm đuối chớ vờn mây”.
Việc mô phỏng vật thể quanh ta là đề tài bất tận, thỏa sức làm mới.
Chữ nghĩa mô phỏng vật thể nó tương đồng những gì thuộc về cơ thể con
người. Điều chúng ta quan tâm hơn là sự ký thác tâm tình, hiển hiện một thoáng
Xuân Hương, nét đẹp nhân bản và cao quý. Không phải ta chỉ quan sát sự sống,
mà phải cảm được nó trong lòng cuộc sống.
Thơ “Một thoáng Xuân Hương” người đọc cảm tình bởi tính trào lộng và
giá trị đích thực tình người.
Mỗi vấn đề đặt ra làm rõ tính phản diện qua dòng thơ đường luật. Niêm
luật đối ứng khá chỉnh tề, ngôn ngữ hợp với ý tưởng chủ đề bài thơ.
Nhiều thủ pháp được vận dụng, làm tăng giá trị nghệ thuật bài thơ như: Ca
dao dân gian, cách nói lái, các ngón chơi, tạo bài thơ có hàm lượng trí tuệ, tình –
ý gắn bó.
Qua đọc hơn 450 bài thơ đâu đó còn một số bài không mang màu sắc Xuân
Hương. Bốn thì của thơ: Khai – Thừa – Chuyển – Hợp chưa gắn kết, làm phân
tán chủ đề, đối đăng đơn điệu, ghép vần, ghép nghĩa làm câu thơ khô cứng.
Nhìn chung toàn cục thơ “Một thoáng Xuân Hương” đạt được tiêu chí đặt
ra là: Tục thanh chuyển hóa khôn khéo, không gây phản cảm.
Quan niệm thơ “Một thoáng Xuân Hương” mang ý nghĩa văn hóa, không
hàm hồ, ngộ nhận, làm sai lệch giá trị nhân bản. Nhà phê bình văn học Nguyễn
Lộc thời Hồ Xuân Hương đã chỉ rõ “Nghệ thuật chân chính là sáng tạo theo quy
luật của cái đẹp, nên nó không có gì giống, không thể so sánh với loại sáng tác
khiêu dâm”.
Qua 3 năm thực hiện ý tưởng tạo dựng Thi đàn “Một thoáng Xuân Hương”
chúng ta có một số kinh nghiệm tổ chức thực hiện, từ sáng tác, biên tập và xuất
bản. Hy vọng thi đàn sẽ duy trì và phát triển, có nhiều tác phẩm đến được với
bạn đọc, các thi tập tiếp theo tốt hơn.

– Những chữ trong ngoặc đơn là đầu bài thơ của tác giả. Việt Nga
ĐT: 0987.217.222