BÀN VỀ VẾ XUẤT ĐỐI KHÓ

Ở nước ta, có những vế xuất đối đã xuất hiện từ lâu, nhưng vì câu xuất đối khó nên vẫn chưa có câu ứng đối chuẩn và hay. Chúng ta cùng xem:

1.Da trắng vỗ bì bạch (Đoàn Thị Điểm)

Giai thoại dân gian kể rằng khi Đoàn Thị Điểm đang tắm thì Chiêu Hổ tới chơi và muốn vào tắm chung. Bà Đoàn đồng ý, với điều kiên: làm được vế ứng đối của câu xuất đối trên. Chiêu Hổ đành lặng lẽ ra về, vì không ứng đối được.

*Vế xuất đối này có các đặc trưng sau: -Thuần Việt –Khả đảo (da trắng cũng là bì bạch) –Có tính tượng thanh.

*Trích các vế ứng đối đã có:

a) Rừng sâu mưa lâm thâm

b) Cô Miên ngủ một mình

c) Bảy tiếng kêu thất thanh

d) Gà đen kêu ô kê (OK)

e) Đá chàm thấy lam nham

f) Chém gió đi airblade

g) Lụa đỏ phủ hồng nhung

h) Lưỡi đỏ ngó thiệt hồng

i) Ngỗng bạc réo ngân nga

v v …

*Các nhận xét:

-Trong các vế ứng đối ở trên thì câu a) có lẽ là tương đối hoàn thiện hơn cả (thỏa mãn 3 đặc trưng trên: Câu thuần Việt, lâm thâm là từ tượng thanh; lâm thâm cũng là rừng sâu), các câu khác ít nhất thiếu yếu tố tượng thanh.

-Tuy nhiên, các cụ còn cho rằng, câu a) vẫn chưa hoàn hảo: Đối của “da trắng” chẳng phải là: môi xinh, má hồng, chân dài, … mà lại là “rừng sâu” ư? Ngoài ra, âm thanh “bì bạch” khi vỗ “da trắng” là đặc trưng điển hình, còn mưa “lâm thâm” không chỉ có trong rừng sâu, mà còn xảy ra ở nhiều nơi khác, nghĩa là chưa điển hình.

  1. Qua cầu Chợ đến chợ Cầu, cậu chờ

Ở phường Điện Dương (huyện Điện Bàn, Quảng Nam) có cầu tên là cầu Chợ bắc qua sông Cổ Cò, gần đó có chợ tên là chợ Cầu. Người ta cho rằng vế xuất đối này vẫn chưa có vế ứng đối hay.

3.Trời mưa đất thịt trơn như mỡ, dò đến hàn nem chả muốn ăn.

(Xuân Khánh)